2421 3 16777 | Αντωνοπούλου 167, ΤΚ 38221 Βόλος | info[at]synta-scoop.eu
Επιλογή Σελίδας

Η «Πράσινη Οικονομία» περιγράφεται ως μια οικονομία στην οποία η οικονομική ανάπτυξη και η περιβαλλοντική ευθύνη συνεργάζονται και αλληλοενισχύονται, ενώ παράλληλα υποστηρίζουν την πρόοδο στην κοινωνική ανάπτυξη. Οι επιχειρήσεις και η βιομηχανία διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην παράδοση των οικονομικά βιώσιμων προϊόντων, διαδικασιών, υπηρεσιών και λύσεων, που απαιτούνται για τη μετάβαση σε μια Πράσινη Οικονομία

Η «Μπλε οικονομία» είναι μια θεωρία η οποία ανακαλύφθηκε και προωθείται από τον οικονομολόγο και επιχειρηματία Gunter Pauli και καλείται επίσης «Πράσινη Οικονομία 2.0».
Μέσω της Μπλε Οικονομίας διακηρύσσεται ο στόχος της ανάπτυξης 100 καινοτομιών μέσω βιώσιμων επιχειρηματικών μοντέλων, για να δημιουργηθούν 100 εκατομμύρια θέσεις εργασίας σε 10 χρόνια, και όλα αυτά με μηδενικές εκπομπές και χωρίς απόβλητα. Ήδη η πρωτοβουλία έχει ξεπεράσει τις 100 καινοτομίες (έχουν φθάσει τις 121 και στοχεύουν στις 200)

[Για την έμπρακτη υποστήριξη αυτού ο Gunter Pauli ίδρυσε μία σειρά οργανισμών – εργαλείων: την Πρωτοβουλία για Έρευνες με Μηδενικές Εκπομπές – Zero Emissions Research Initiative (ZERI) και το επακόλουθο δίκτυο Global ZERI Network το οποίο χρησιμοποιεί, επιστημονικές και γενικά δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες για τον εντοπισμό και την ανάπτυξη βιώσιμων επιχειρηματικών λύσεων. Το εργαλείο που έχει δημιουργηθεί, σε συνέργεια με το ZERI, για την αξιοποίηση των καινοτομιών που είναι συμβατές με την αρχή της μπλε οικονομίας, και για την προώθηση των αντίστοιχων επιχειρηματικών εγχειρημάτων είναι το Blue Economy Alliance.]

Η «Μπλε οικονομία» περιγράφεται ως το να ζείς με τον ωκεανό και από τον ωκεανό έχοντας μια βιώσιμη σχέση. Η θεωρία της «Μπλε Οικονομίας» αναπτύσσεται σε δυο διαστάσεις:

  • Την παροχή αγαθών και υπηρεσιών και
  • Την προστασία της ιδιοκτησίας και της ζωής

με έναν τρόπο ο οποίος θα εγγυάται την ορθή πορεία των μελλοντικών γενεών.

Στη σχέση αυτή, οι άνθρωποι πρέπει να μάθουν να καινοτομούν και να ανακαλύπτουν νέους τρόπους για να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν.

Η εφαρμογή της θεωρίας αυτής είναι σημαντική για την ευημερία, την ανάπτυξη και τον πλούτο κάθε χώρας. Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν πολλών χωρών στηρίζεται σε δραστηριότητες που προέρχονται από την θάλασσα (τουρισμός, αλιεία, ενέργεια, εθνική άμυνα…). Όλοι οι παράγοντες αυτοί πρέπει να συνυπολογιστούν και να δημιουργηθεί ένα κοινό πολιτικό σχέδιο. Η «Μπλε Οικονομία» χαρακτηρίζεται από την επιτακτική ανάγκη για ενσωμάτωση όλων των φορέων και των εμπλεκομένων σε ένα νέο πλάνο στρατηγικής.

Η «Μπλε οικονομία» σε εθνικό επίπεδο περιστρέφεται γύρω από την αποτελεσματική και αειφόρο χρήση των ωκεανών και των παράκτιων υπηρεσίων και των πόρων. Αυτό όμως καθιστά αναγκαία μια μεγάλη μεταρρύθμιση της χρηματοπιστωτικής αρχιτεκτονικής μια φορολογική αναθεώρηση που αντανακλά όλες τις πτυχές των υπηρεσιών του ωκεανού. Μια σημαντική αρχή της μπλε οικονομίας είναι ότι την ευθύνη, καθώς και την κατανομή του κόστους και τα οφέλη δεν την εμπιστευόμαστε σε μια οντότητα, όπως το κράτος, αλλά θα πρέπει να κατανεμηθεί μεταξύ όλων των ενδιαφερομένων. Είναι ευθύνη όλων των φορέων να δημιουργήσουν ένα ολιστικό μοντέλο , στο επίπεδο του ατόμου της , της Κοινότητας, της κοινωνίας, της περιοχής, του δημόσιου αλλά και του ιδιωτικού τομέα. Για την προώθηση της «Μπλε Οικονομίας» είναι απαραίτητο να προσμετρηθούν οι πολιτικοί και οικονομικοί λόγοι και σε εθνικό και διεθνές επίπεδο και να ακολουθήσουμε μια κοινή ρότα προς την επίτευξη του στόχου. Είναι σημαντικό, επίσης, να κατανοήσουμε την σημασία της Υδρογραφίας και να προωθήσουμε νέα Υδρογραφικά μοντέλα ενισχύοντας τις γνώσεις μας για τον υδάτινο κόσμο.

Στην σημερινή πραγματικότητα, η θεωρία της Μπλε Οικονομίας αναφέρεται στην αλλαγή των οικονομικών αξιών , από τις καθιερωμένες σε νέες περισσότερο ηθικές, οι οποίες θα προωθούν το κοινό καλό και την βιώσιμη ανάπτυξη όλου του πλανήτη και όχι μόνο το κέρδος και την εκμετάλλευση των πόρων. Η διασφάλιση των εν λόγω οικονομικών αξιών εξαρτάται από την διακυβέρνηση και την σωστή διαχείριση. Ως εκ τούτου οι παράμετροι για την «Μπλε Οικονομία» πρέπει να οδηγήσουν σε μακροπρόθεσμα οφέλη από την μακροπρόθεσμη επένδυση, η οποία πρέπει να γίνει με θυσία του πρόσκαιρου και βραχυπρόθεσμου κέρδους. Δεν πρόκειται απλά για μια ανάλυση ανάπτυξης αλλά μια μακροχρόνιας ανάπτυξης της ποιότητας της ζωής. Πρόκειται για μια ισορροπία ανάμεσα στην ανάπτυξη των υπηρεσιών, στην ορθή χρήση των πόρων και την ποιότητα ζωής των ανθρώπων και των παράκτιων πολιτισμών.

Αρχές της θεωρίας

  1. Μείωση της ευπάθειας των κοινωνιών στις φυσικές επιδράσεις των ωκεανών και των φυσικών καταστροφών.
  2. Ανάπτυξη τρόπων και μεθόδων προσαρμογής στις επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών, όπως η άνοδος της στάθμης του νερού.
  3. Προώθηση νέων, βιώσιμων σχεδίων διαχείρισης των παράκτιων περιοχών.
  4. Μείωση των ρύπων από τις θαλάσσιες και χερσαίες δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένου της εξαγωγής πετρελαίου και αερίων, τις βλαβερές ουσίες από τα υγρά απόβλητα, και τις βιομηχανικές απορροές που καταλήγουν στους ωκεανούς του κόσμου.
  5. Μείωση της αλιείας και βελτίωση των αλιευτικών μεθόδων.
  6. Προώθηση μιας πράσινης οικονομίας με σκοπό την βιώσιμη ανάπτυξη και την εξάλειψη της φτώχειας.
  7. Ενίσχυση της εφαρμογής των υπαρχόντων διαφωνιών.

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι περιφέρειες και χώρες, περισσότερο ευάλωτες στις θαλάσσιες καταστροφές (συμπεριλαμβανομένης και της ανόδου του νερού) πρέπει να:

  •  υιοθετήσουν και να αναπτύξουν νέα σχέδια αντιμετώπισης.
  • Να καθιερωθούν νέα συστήματα προειδοποίησης για τσουνάμι και άλλα ακραία φυσικά φαινόμενα σε όλες τις πληγείσες περιοχές.

Η σημασία λοιπόν αυτού του νέου καινοτόμου σχεδίου είναι εμφανής τόσο στη κοινωνική, όσο και στην οικονομική ζωή μιας χώρας Η αλλαγή βρίσκεται στον τρόπο που βλέπουμε και διαχειριζόμαστε τους ωκεανούς και τις θάλασσες μας.

Η Μπλε Οικονομία δίνει έμφαση στους τομείς:

  1. Ναυτιλιακές μεταφορές.
  2. Υδατοκαλλιέργειες, περιλαμβάνοντας τις ιχθυοκαλλιέργειες και τα ύδατα
  3. Ανανεώσιμη ενέργεια με βάση τη θάλασσα.
  4. Μόλυνση των θρεπτικών συστατικών των ωκεανών, περιλαμβάνοντας τη γεωργία και τη διαχείριση των υδάτινων αποβλήτων.
  5. Παράκτιος τουρισμός.
  6. Εξόρυξη μετάλλων από το βυθό.

Σκοπός δεν είναι άλλος από το να εφαρμοστούν πράσινες πολιτικές, ώστε τα προαναφερθέντα να αποκαταστήσουν την περιβαλλοντολογική τους ποιότητα και να μην επιβαρύνουν τα οικοσυστήματα

 

Και …η πράσινη ανάπτυξη

Μέσω της οικονομικοκοινωνικής δικαιοσύνης και το ίσο μερίδιο στη διανομή των παγκόσμιων πόρων, θα μικρύνει το χάσμα πλούσιων και φτωχών εντός και μεταξύ των εθνών και θα υπάρξει επαρκής χώρος για τη διατήρηση και ανάπτυξη της άγριας ζωής. Όλοι θα ζουν υπεύθυνα μέσα σε ένα περιβάλλον, που θα έχει ως κύριο χαρακτηριστικό την ποιότητα, απολαμβάνοντας υγιείς και ευτυχισμένες ζωές που θα χαρακτηρίζονται από την ισότητα, τόσο τη διαφυλετική, όσο και από γενιά σε γενιά. Το ευ ζην, λοιπόν, επαναπροσδιορίζεται, κάτι που αποτυπώνεται στο ΑΕΠ μιας χώρας, με την οικονομική σταθερότητα, την περιβαλλοντική ακεραιότητα και την κοινωνική ευημερία. Είναι χρήσιμη η προληπτική προσέγγιση, με την έννοια της αναγνώρισης των περιβαλλοντικών κινδύνων, ώστε να δικαιολογούνται τα ληφθέντα μέτρα. Αρωγός σε αυτή την προσπάθεια θα είναι η πληροφόρηση, συμμετοχή και ευθύνη των πολιτών, οι οποίοι μέσα από δημοκρατικές διαδικασίες και χρήση των απαραίτητων εργαλείων που θα παρέχουν πλήρη πρόσβαση στην ενημέρωση για το περιβάλλον, θα μπορούν να λαμβάνουν μέρος στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Ακόμα, το κενό μεταξύ αναπτυγμένων και αναπτυσσόμενων χωρών πρέπει να γεφυρωθεί και μέσω της οικονομικής ισότητας και δικαιοσύνης, να επέλθει η περιβαλλοντική βιωσιμότητα για όλες. Έτσι, θα είναι δυνατόν να υπάρξει ένα σαφές πλάνο για το δικαίωμα στην ανθρώπινη ανάπτυξη. Η πολιτεία, οι κυβερνητικές δομές και όλα τα εμπλεκόμενα μέρη οφείλουν να συνεργαστούν και να προχωρήσουν σε έναν στρατηγικό, συντονισμένο και ολοκληρωμένο σχεδιασμό για την επίτευξη της βιώσιμης ανάπτυξης, της πράσινης οικονομίας και της εξάλειψης της φτώχειας, δηλαδή μιας βαθιάς αλλαγής σε περιβαλλοντικό και οικονομικοκοινωνικό επίπεδο. Η μετάβαση σε μια πιο πράσινη οικονομία, με χαμηλότερες εκπομπές άνθρακα, απορρέει, όπως είναι φυσικό, μεγάλα κόστη, που καθιστούν πιο ευάλωτες τις αναπτυσσόμενες χώρες

Οι επιχειρήσεις και το κέρδος επηρεάζονται πρώτα, όμως τελικός αποδέκτης των ενεργειών του ανθρώπου, σε βάθος χρόνου είναι ο ίδιος ο άνθρωπος. Η βαθιά συνείδηση αυτού του προβλήματος θα βοηθήσει τον άνθρωπο να δράσει και να αντιμετωπίσει την κατάσταση. Το κόστος μπορεί να είναι μεγάλο βραχυπρόθεσμα, αλλά μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα σημειώνεται κέρδος κι αυτό είναι σημαντικό και στην περίπτωση του «Μπλε Κόσμου». Αυτό σημαίνει ότι μπορεί για παράδειγμα οι εναλλακτικές πηγές ενέργειας να είναι κοστοβόρες στην αρχή, στη συνέχεια όμως, παραμερίζοντας την πρώτη ύλη, όπως το καύσιμο, μπορεί να επιτευχθεί μεγαλύτερο κέρδος, αφού θα μένει η συντήρηση των μέσων ή των μηχανημάτων (η οποία υπήρχε και πριν). Επιπλέον, μπορούν να χρησιμοποιούνται όχι μόνο ως προωθητικά μέσα, αλλά και για την καθημερινή λειτουργία του πλοίου – μιας και αφορά την θάλασσα – (για παράδειγμα φωτισμός, μαγείρεμα).

Σίγουρα, οι διεθνείς οργανισμοί οφείλουν να δραστηριοποιούνται και να θέτουν πιο αυστηρές πρακτικές, ώστε να μπορούν να ελέγχουν ολοένα και περισσότερο τη δράση των παραπάνω τομέων. Τελειώνοντας, σε κάθε περίπτωση τίθεται ένα ρητορικό ερώτημα, το οποίο σαφώς και επιδέχεται ευρεία ανάλυση – τόσο σε εννοιολογικό, όσο και σε πρακτικό επίπεδο – κι αυτό δεν είναι άλλο από την ανάγκη για ισορροπία ανάμεσα στη συνεχή ανάγκη πλουτισμού, από τη μία, και το σεβασμό τόσο στη φύση όσο και στον άνθρωπο, από την άλλη.

Πηγές: http://www.zeri.org, http://www.theblueeconomy.org/, http://hartis.org, Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΜΠΛΕ ΑΝΑΠΤΥΞΗ, Ε.Μουμούρη, ΠΑΠΕΙ 2016